Loading...

de lof der twijfel

Na jarenlange omzwervingen door Europa, vestigt Erasmus zich eindelijk in zijn geliefde Bazel. Hij kan daar zijn boeken laten drukken, vrij en onafhankelijk. De kritiek van links (Luther) en rechts (katholieke elite) wordt echter steeds onaangenamer. Erasmus is bang voor een gewelddadige escalatie en overweegt Bazel te verlaten. Karel V nodigt hem uit om naar [...]

By | 1 juni 2017|0 Comments

Utopia

In hetzelfde jaar dat Erasmus zijn bewerking van het Nieuwe Testament publiceerde, schreef zijn hartsvriend Thomas More het fantastische Utopia. Vijfhonderd jaar geleden : 1516. Momenteel is in Museum Voorlinden te Wassenaar een subtiel kunstwerk te zien : een antiquarische editie van Utopia. De bladzijden zijn leeg. Kunstenaar Oscar Santillan heeft met behulp van een [...]

By | 28 april 2017|0 Comments

Dwaas.Doen.

ik krijg nog kippenvel wanneer ik de tekst nalees die Vaclav Havel wilde uitspreken bij de uitreiking van de Erasmusprijs in 1986. De Berlijnse muur was nog niet neergehaald. In oost Europa gistte het. Dertig jaar geleden! Havel kon niet komen naar de uitreiking van de Erasmusprijs in Amsterdam. Havel droeg de prijs op aan [...]

By | 25 maart 2017|0 Comments

De zwevende kiezer

Erasmus zou nu een zwevende kiezer zijn geweest. Hij wilde principieel geen partij kiezen, wel altijd zijn stem uitbrengen. Citaat: „Nooit heb ik mij bij enige partij aangesloten en zelf heb ik geen enkele partij om mij heen verzameld.” Erasmus schrijft dit aan de grootkanselier van Karel V in 1526. Erasmus was bepaald geen partijman. [...]

By | 1 maart 2017|0 Comments

Maarten Luther en Piet Mondriaan

Het jaar 2016 was “Erasmusjaar” en “Jeroen Bosch jaar”. Ze hadden wel wat gemeen, die Erasmus en Bosch. In de “Lof der Zotheid” van Erasmus zit dezelfde spotzucht als in de “Hooiwagen” van Jeroen Bosch. Het waren mannen die goed konden relativeren en de gek steken, ook met zichzelf. Het jaar 2017 wordt het jaar [...]

By | 1 februari 2017|0 Comments

De schrijver en de drukker

Erasmus schreef en ontving tijdens zijn leven duizenden brieven, in het Latijn. Onlangs is het dertiende deel van de Nederlandse vertaling van deze brieven verschenen (uitgever Ad. Donker). Dit deel bevat een prachtige brief van de schrijver Erasmus over de dood van de boekdrukker Johann Froben. Schrijver en drukker hadden een innige band. Froben had [...]

By | 1 januari 2017|0 Comments

Redt de beschaving

Enerzijds verzet Erasmus zich tegen de schijnheiligheid van de elite, tegen de afzichtelijke rijkdom van het Vaticaan, het rendementsdenken van de kerk, de machtswellust van koningen. Hij pleit voor oprechtheid, voor eenvoud, voor meer humor. Anderzijds keert Erasmus zich tegen het fanatisme van de oppositie, tegen het gedram van Luther. Hij is benauwd voor een [...]

By | 1 mei 2016|0 Comments

Erasmus van Syrie

Desiderius Erasmus is door zijn ouders vernoemd naar de heilige Erasmus uit Syrie, bootvluchteling uit de 3e eeuw. Van de vredelievende Desiderius Erasmus is de uitspraak: “De meest onrechtmatige vrede is beter dan de best gerechtvaardigde oorlog.” Oud diplomaat van Dam sluit daarbij aan, nu het na zoveel eeuwen nog steeds oorlog en vervolging om [...]

By | 1 augustus 2016|0 Comments

Utopia

Thomas More, boezemvriend van Erasmus, schreef zijn Utopia 500 jaar geleden. Het was het begin van het denken over de “maakbare” samenleving. Nog steeds een inspirerend boek. Je kunt twee varianten van utopisch denken onderscheiden. Enerzijds de Paradijs variant. Anderzijds de Hemel variant. Volgens de Paradijs variant was vroeger alles beter, toen we nog “onder [...]

By | 1 oktober 2016|0 Comments

Waarom gaat het goed in je leven ?

Op een gravure van Josef Mulder eind 17e eeuw zie je de fictieve ontmoeting van de filosoof Diogenes met de filosoof Erasmus. Diogenes, filosoof van de cynische school uit de 4e eeuw voor Christus, is bekend als de man die met een lantaarn over de markt in Athene liep en op de vraag wat hij [...]

By | 1 november 2016|0 Comments