Even was de lucht boven onze vervuilde steden schoon. Maart 2020. Premier Rutte stelde het belang van de volksgezondheid boven het belang van de economie. Wie had dat van deze VVD voorman ooit verwacht? De hulpvaardigheid tussen burgers onderling was hartverwarmend, naast alle ellende van het dodelijk virus. Even hoopte ik dat we die andere, nog dreigender crisis, de klimaatcrisis, ook drastisch te lijf zouden gaan. Stoppen met het massatoerisme, halvering van de veestapel, koprol naar duurzaamheid. Toen kwam de eerste domper: financiële steun voor de oude economie van de luchtvaart en de parasitaire economie van Bookingcom. En nu volgt de anticlimax. We gaan een groeifonds optuigen. Dat is een eufemisme voor schulden maken, zodat we toekomstige generaties opschepen met de dwangbuis van economische groei en overconsumptie. Paul Verhaeghe heeft hierover een vlammend pamflet („Houd afstand, raak me aan”) geschreven. Hij leent enige woorden uit het vocabulair van Aristoteles om richting te geven: nederigheid, het juiste midden, opvoeding.

Gerard de Kleijn
1 oktober 2020